معماری نفـــار

درگذشت استاد پرویز مشکاتیان

arc84 — Tue, 22 Sep 2009 18:44:14 GMT

پرويز مشكاتيان، استاد سنتور ايران، صبح امروز به علت ايست قلبي در سن 54 سالگي درگذشت.

زندگی نامه (برگرفته از سایت شخصی استاد)

متولد 24 اردیبهشت 1334 نیشابور1955

آغاز مقدمات موسیقی از 6 سالگی نزد پدر (حسن مشکاتیان)

اجرای اولین کنسرت در 8 سالگی در مراسم گرد همایی دانش آموزان در مدرسه امیر معزی نیشابور 1342

شرکت در مراسم اردوگاه رامسر و کسب مقام های متعدد در سالهای دبیرستان

ورود به دانشکده هنر های زیبا 1353

یادگیری ردیف میرزا عبدالله نزد استاد نورعلی برومند

آموزش ردیف موسیقی ایرانی نزد دکتر داریوش صفوت

یادگیری موسیقی ایرانی و مبانی موسیقی نزد اساتیدی چون دکتر محمدتقی مسعودیه ، عبدالله دوامی ، سعید هرمزی ، یوسف فروتن

همکاری با مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به عنوان مدرس و نوازنده سنتور و سرپرست گروه زیر نظر دکتر داریوش صفوت 1354

اجرای کنسرت های متعدد با همکاری خوانندگانی چون پریسا (فاطمه واعظی) و هنگامه اخوان

تشکیل گروه عارف و سرپرستی این گروه 1356

شرکت در آزمون باربد که به ابتکار استاد نورعلی برومند برگزار می شد و کسب مقام اول به همراه پشنگ کامکار و کسب مقام ممتاز به همراه داریوش طلایی

همکاری با رادیو زیر نظر هوشنگ ابتهاج (سایه) 1356

استعفا از رادیو پس از واقعه 17 شهریور 1357

تشکیل موسسه چاووش پس از استعفا از رادیو با همکاری هنرمندان گروه عارف و شیدا 1357

همکاری با موسسه فرهنگی هنری چاووش از سال 1357 تا 1362 و ضبط و اجرای آثار متعدد با عناوین زیر

چاووش4 تصنیف مرا عاشق با همکاری شهرام ناظری روی شعر مولانا

چاووش4 چهارمضراب شورانگیز (نت این اثر در سال 1359 به صورت مستقل توسط موسسه چاووش منتشر شد)

چاووش4 قطعه نغمه (شور)

چاووش6 سرود ایرانی با صدای محمد رضا شجریان و اجرای گروه شیدا به سرپرستی محمد رضا لطفی 1358 (اجرای زنده در دانشگاه ملی)

چاووش7 سرود رزم مشترک با صدای محمدرضاشجریان در اصفهان با اجرای گروه عارف و شعر برزین آذرمهر 1358

چاووش7 قطعه 10ضربی چهارگاه (پیروزی) اجرای گروه عارف

چاووش7 اجرای قطعه درقفس استاد ابوالحسن صبا با تنظیم حسین علیزاده

همکاری با محمدرضاشجریان و تولید چند اثر که توسط موسسه دل آواز به صورت سی دی و کاست منتشرشد

بیداد ، برآستان جانان ، سرعشق (ماهور) ، نوامرکب خوانی ، دستان (چهارگاه)

اجرای کنسرت های برون مرزی گروه عارف به همراهی محمدرضا شجریان 1366

همکاری با خوانندگانی چون علی جهاندار ، ایرج بسطامی ، علیرضا افتخاری ، حمید رضا نوربخش ، علی رستمیان ، شهرام ناظری از 1367 تا 1383

تولید نوار های متعدد در زمینه موسیقی ملی ایران و همکاری با آهنگسازانی چون کامبیز روشن روان (دود عود) و محمدرضادرویشی (جان عشاق ، گنبد مینا)

شرکت در فستیوال جهانی موسیقی تحت عنوان (روح زمین ) در کشور انگلستان و کسب مقام نخست

انتشار کتاب های متعدد در زمینه سنتور و موسیقی ملی ایران

موزه جدید آکروپولیس - برنارد چومی

arc84 — Mon, 17 Aug 2009 12:59:18 GMT

Bernard Tschumi Architects
New Acropolis Museum
Athens, Greece

در یک مکان تاریخی در آتن به نام ماکریانی ((Makryianni، موزه جدید آکروپولیس (New Acropolis Museum ) در فاصله ای کمتر از 1000 فوت از جنوب شرقی پارتنون در ورودی شبکه گردشگری پیاده سایت باستانی و یادمانی آکروپولیس قرار دارد.این موقعیت بادقت انتخاب شده، امکان برقراری دیالوگ بین فضای نمایشگاهی موزه و ساختمانهای آکروپولیس را دارد.

بیانیه معماران:

«به چالش کشیدن طراحی موزه جدید آکروپولیس با جوابگویی به خانه ای برای مجسمه های بسیار مهیج یونان باستان آغاز شد. مجموع این عوامل برنامه را حتی قبل از تعیین سایت، طرح ریزی کرد. موقعیت مکانی مجادله آمیز ساختمان لایه های بیشتری به مسئولیت پاسخگویی به طراحی ساختمان اضافه کرد.در پای آکروپولیس، سایت با کاوشهای حساس باستان شناسی در مقابل ما قرار می گیرد، با حضور شهر معاصر و شبکه خیابانش و با پارتنون آن، که یکی از با نفوذترین ساختمانها در تمدن غرب است. ترکیبی از اقلیم گرم در منطقه ای زلزله خیز؛این شرایط، ما را بسمت طراحی موزه ای ساده و دقیق با ریاضیات و کانسپتی واضح و روشن از یونان باستان حرکت داد.

ما ابتدا ساختمان را مفصل بندی کردیم به پایه، میان و بالا که هر کدام بر اساس نیازهای ویژه برای هر قسمت از برنامه طراحی شدند.بخش پایۀ موزه بالای کاوشهای باستان شناسی موجود، روی پیلوت شناور است و حفاظت و نگه داری سایت با قرار دادن یک شبکه از ستونها با مذاکرات دقیق با متخصصان صورت گرفت تا مزاحم کار حساس آنها نباشد. در این سطح سرسرای ورودی بعلاوه فضای نمایشگاه موقت، تالار سخنرانی و تمام امکانات پشتیبانی قرار دارد.

یک رمپ شیشه ای مشرف بر کاوشهای باستان شناسی به سمت گالری ها در سطح میانی، در فرمی از یک اتاق تماشایی با ارتفاع مضاعف که بوسیله ستونهای بلندی نگهداری می شوند، هدایت می کند. این سطح جلوه متناسبی با دوره آرکائیک از امپراطوری رم دارد.

سطح بالا که مانند گالری پارتنون با چیدمان مستطیل دور حیاط مرکزی ساخته شده، مرمرهای کتیبه را با چرخش نرمی بسمت شرق ، عینا مانند سده های پیشین پارتنون کرده است. جداره شفاف آن نور مطلوب را برای دیدن مجسمه ها و از آکروپولیس فراهم می سازد و از گالری در برابر گرما و تابش محافظت می کند. این محیط جدید زمینه بی نظیری برای فهم مجموعه آکروپولیس عرضه می کند. یکی از اهداف گالری بالای موزه جمع آوری کتیبه های افریز پارتنون است که معمولا در موزه های مختلف جهان پراکنده بود.

چرخش به دور نور طبیعی وضعیت فضاهای نمایشگاهی را جان می بخشد. نه فقط نور طبیعی روز در آتن با نور لندن، برلین یا نیویورک فرق دارد بلکه نور نمایشگاه مجسمه با نور مطرح در نمایش طراحی و نقاشی متفاوت است. موزه جدید می تواند محیطی محصور از نور طبیعی را که برای نمایش موضوعات مجسمه گونه داخل آن اهمیت دارد، تغییراتی را که در سراسر طول روز نمایان می شود، بیان کند.

مسیر سیرکولاسیون، یک تجربه فضایی غنی از خیابان شهری به درون دنیای تاریخی از دوران مختلف تحقیقات باستان شناسی را شرح می دهد.مسیر بازدیدکنندگان، یک حلقه سه بعدی شفاف از میان فرمهای موزه، حاصل گردشی معماری و تاریخی است که از تحقیقات باستان شناسی نمایان از شیشه کف در گالری ورودی، تا کتیبه پارتنون در یک گالری با نمایی بر فراز شهر و برگشت به پایین از میان دوران رم توسعه می یابد. حرکت و هم زمانی وجه مهمی از معماری است، خصوصا در این موزه. با بیش از 10000 بازدید کننده در روز، توالی حرکت در موزه با حداکثر وضوح و روشنی طراحی شده است.

مصالح ساده و موقربرای آن انتخاب شدند: شیشه، بتن و سنگ مرمر از مصالح انتخابی بودند. شیشه کاملا شفاف به آرامی نور را فیلتر می کند.بتن(هم پیش ساخته و هم ریخته شده در محل) ساختار ساختمان اصلی و زمینه اغلب کارهای هنری موزه را تشکیل می دهد.سنگ مرمر برای نشانه گذاری کف: سیاه برای سیرکولاسیون، بژ روشن برای گالری ها.»

در کنار تالار کنفرانس با جای نشستن 200 نفر، موزه دارای یک کافه با چشم انداز به کاوشهای باستان شناسی، یک انبار موزه، و یک رستوران موزه با یک تراس همگانی با دید مسلط به آکروپولیس است.

پیش از ساخت، باستان شناسان بقایای شهر آتن باستانی را در کاوش بیش از 43000 فوت مربع کشف کردند. این بقایا در موزه نگهداری می شوند و قسمت مهمی از تجربه دیداری بازدیدکنندگان هستند.

مرمرهای پارتنون، یک سری از هفده مجسمه مرمرین و کتیبه ای با 525 فوت درازاست و خدایان و قهرمانان کلاسیک آتن را شرح می دهد که دو قرن پیش از آکروپولیس برداشته شده بود و حالا در بریتیش میوزیم (British Museum) نمایش داده می شود. یونانیها امیدوارند با تاسیس این موزه بتوانند آنها را برگردانند. این مرمرها از سال 1811 در بریتیش میوزیم نگهداری می شوند.

سایت پلان

مدل

   آکزنومتریک تشریحی

   سیرکولاسیون

   پلان تراز اول

   پلان تراز سوم

برش عرضی

Total area: 21,000 square meters (226,000 square feet)d
Exhibition space: 14,000 square meters
Landscaped green space: 7,000 square meters

Client:
The Organization for the Construction of the New Acropolis Museum
Architects: Bernard Tschumi Architects
Lead Designer: Bernard Tschumi
Project Architect: Joel Rutten
Project Team:
Adam Dayem
Aristotelis Dimitrakopoulos,
Jane Kim
Eva Sopeoglou
Kim Starr
Anne Save de Beaurecueil
Jonathan Chace
Robert Holton
Valentin Bontjes van Beek
Liz Kim
Daniel Holguin
Kriti Siderakis
Michaela Metcalfe
Justin Moore
Joel Aviles
Georgia Papadavid
Allis Chee
Thomas Goodwill
Véronique Descharrières
Christina Devizzi

Associate Architect: ARSY Ltd.
Principal: Michael Photiadis
Project Team:
George Criparacos
Nikos Bakalbassis
Phillipos Photiadis

Structure: ADK and Arup
Mechanical and Electrical: MMB Study Group S.A. & Arup
Civil: Michanniki Geostatiki and Arup
Lighting: Arup
General Contractor: Aktor

Photographed by Christian Richters

Bernard Tschumi Architects arcspace features

منبع: arcspace.com

اخلاق حرفه اي در معماري و شهرسازي

arc84 — Thu, 28 May 2009 00:20:18 GMT

Professional Ethics in Architecture and Urbanism

كار كردن در اجتماعي كه منظم و سيستماتيك است و روابط شفاف بين عوامل آن وجود دارد باعث آسودگي خاطر هريك از عوامل و بهره وري در كار خواهد شد اما اين عوامل در همه جا يكسان عمل نمي كنند. مثلا شايد در سازمانها و ادارات بتوان آن را تا حد مطلوبي پيش برد ولي آيا در محيط باز و گسترده بيرون و در ميان پيشه (حرفه)هاي گوناگون و رابطه با كارفرما و مشتري مي توان اين نظام مندي را به نحو مطلوبي داشت؟شايد بشود گفت كه اين نظم را با قانون مي توان بوجود آورد ولي بوسيله قانون تا چه حدي مي توان در مسائل ريز شد؟ علاوه بر آن در پيشه هاي هنري اين نظام چگونه برقرار مي شود و حد و مرز آن چگونه است؟ همه اين مباحث التزام وجود نظامي چون نظام اخلاقي را از گذشته در ميان حرفه مندان بيشتر كرد.

در اخلاق

انگيزه هاي اصلي انسان بر دو پايه « سود » و « ارزش » قرار دارند. اولي انسان را در برابر سود و منفعت طلبي و طمع قرار ميدهد و حركت انسان را به سمت بقاء خويش، تامين زندگي و تداوم نسل تبيين مي كند و دومي حركتي است كه انسان را از ساير موجودات جدا مي كند و بر پايه ي پرستش و ترس است. اينجا به صورت آگاهانه از سودهايش دوري مي جويد و در برابر آن مقاومت مي كند. رفتار و تجليات روحي او ديگر در طبيعت با هيچ قاعده اي سازگار نيست.

اخلاق را مي توان مجموعه اي از ارزشها تعريف كرد. اگر اخلاق را بعنوان روبنا و پيامد شكل گرفته از يك زيربنا بدانيم، مسئله اخلاق در امروز و گذشته از نظر زيربنايي تفاتهايي دارد. انساني كه فارغ از قيد هاي ديني است خود را آزاد مطلق مي داند؛ يعني خود را تحت نظر نمي داند، بلكه ناظر است و موجود آزاد خودآگاه (1). از اينجا بحث اخلاق بعنوان موجوديتي واحد در كنار زندگي و مانند ابزاري كه هرگاه نياز به آن باشد، از آن استفاده مي گردد، مطرح مي شود. اين نگرش با انديشه هاي افرادي چون نيچه و سارتر كه مي گويد: در آسمان كسي نيست و خبري نيست، قوام مي يابد و جهان بيني پوچي را كه همه حركات جهان را بيهوده تلقي مي كند و هر گونه فعاليتي را آزاد مي داند، تسري مي بخشد و تا جايي ادامه دارد كه نيچه هر گونه عمل اخلاقي را مردود مي داند و قائل به نوعي جبر اجتماعي است.اخلاق با اين ويژگيها ديگر زيربنايي ندارد و پوشالي است. و هنر برخاسته از آن رها و بي هدف است و از همينجا تفكر اگزيستانسيالي و اپيكوري هنر براي هنر شكل مي گيرد. اين تفكر از زبان كروچه به صورتي ديگر بيان شده است(2).

اين در حالي است كه همه مذاهب گذشته در درون خود بحث اخلاق را بعنوان ضروريتي ديني عنوان كرده اند و حتي ادياني مانند زرتشتي بر اساس نظام اخلاقي شكل گرفته اند. روبنايي كه بدين صورت از زيربنايي فوق مادي و ماوراء طبيعي بدست مي آيد تكيه گاه امني دارد كه قائلين به آن ايده آل خود را در ميان جامعه نمي جويند و هنر بوجود آمده از آن زيربنا، هنر متعهد ماورايي و يا آرماني (يوتوپيايي) خواهد بود.

اخلاق حرفه اي در معماري و شهرسازي

هنرمندان انسانهايي هستند كه با ديد بازتري به جامعه و روند تحولات آن مي نگرند.ايجاد خطوط ذهني و فكري و ترسيم ابعاد جديدي براي زندگي بهتر انسانها بر عهده آنهاست.

اما براي بررسي حرفه معماري و وجود نگرش اخلاقي در آن عوامل خارجي ديگري نيز در آن دخيل هستند كه جداي از اين حرفه نيست. ساخت خيلي از ساختمانها امروزه بدست بساز و بفروشهاست و نظارتي بر ساخت و پيامدهاي آن نيست و در اغلب موارد خود سازنده نيز در آن زندگي نخواهد كرد. لذا در اينجا اخلاق بساز و بفروشها مد نظر قرار مي گيرد كه غالبا از قشر معماران نيستند.

معمار و كارفرما: همه ما براي پيشبرد درست كارهايمان به متخصص آن مراجعه مي كنيم. وقتي كارفرما براي انجام كاري به معمار رجوع مي كند، در واقع معمار را مسئول زواياي تاريكي مي داند كه خودش توان ديدن آن را ندارد.

شايد مهمترين دليل انحراف از اخلاق حرفه اي مسئله مادي باشد كه اين مستقيما به خود معمار بر مي گردد؛ به اخلاقيات او ، توقعاتش و تعبير او از چگونه زيستن. اين مسئله آنقدر قدرتمند هست كه خيلي از معماراني كه در ابتداي كار حرفه اي خود را به اصول اخلاقي پايبند مي دانستند، در ادامه راه ديگر را برگزيدند چرا كه مسئله اقتصاد از مهمترين مسائل جوامعي مثل جامعه ماست و مقاومت در برابر اين پديده كار چندان ساده اي نيست.

معمار و اثر معمار: هر اثر هنري اي مي تواند مورد اقتباس و ايده دهنده اثري جديد باشد. اين كار شيوه اي است براي نشان دادن حالتي جديد، نگرشي نو و يا قدرت هنرمند. مانند كار مهندس سيحون در بناي آرامگاه بوعلي سينا همدان با انشائي تازه از بناي برج قابوس. و يا نسخه برداري ونگوگ از روي پرده هاي نقاشي دلاكروا به خوبي آشكار مي دارد كه چه خصوصياتي از آن آثار اصلي را فدا ساخته است تا جنبش موزوني را كه خصيصه ممتاز نقاشي خودش است بوجود آورد (3). تا اينجاي كار مشكلي وجود ندارد؛ علاوه بر اينكه به اثر معماري خدشه وارد نمي شود، موجب پيشرفت معماري نيز هست. اما گاهي شاهد گرته برداري جزء به جزء برخي آثار معماري هستيم كه باهر زمينه ي اخلاقي اي كه بسنجيم جور در نمي آيد. مورد ديگري كه وجود دارد بچنگ آوردن كار دفاتر و مهندسان ديگر با دستمزد بسيار پايين يا تبليغات نادرست است. اين عمل علاوه بر لطمه زدن به نهاد جامعه مهندسي به كيفيت آن هم آسيب ميرساند؛ چون معمار ديگر تعهدي در اجراي صحيح كار تا پايان آن بخاطر دستمزد پايين آن ندارد.

سامره ای نیکوکار - دلاکروا سامره ای نیکوکار - ونگوگ

تعهد اخلاقي معمار و شهرساز هنگامي بيشتر مي شود كه آنها بعنوان قشر مسئول در حركت جامعه، نوعي اغتشاش در اين روند مشاهده كنند. همان اغتشاشي كه بطور مثال نماهاي شهري ما را در خود درگير كرده است.

براي ضيافت يازدهم به ميزباني حسام عشقي صنعتي
-------------------------------------------------------------

(1) زيبايي شناسي و ذهنيت از كانت تا نيچه– اندرو بووي- ترجمه فريبرز مجيدي- فرهنگستان هنر – صص 566 تا568
(2) كليات زيبا شناسي – بندتو كروچه– ترجمه فؤاد روحاني- صص 59 تا 63
(3) معني زيبايي- اريك نيوتن – ترجمه پرويز مرزبان- ص 238
ساير منابع:
- حقيقت و زيبايي- بابك احمدي- چاپ يازدهم- نشر مركز
- مجله معمار شماره 31- اخلاق در حرفه ي معماري- قاسم گرانطبع
- اسلام شناسي- دكترعلي شريعتي- سال انتشار ؟

پیتر زامتر Peter Zumthor

arc84 — Thu, 21 May 2009 00:34:18 GMT

پیتر زامتر برنده جایزه پریتزکر سال ۲۰۰۹

برای دانلود تصاویر کارهای او به اينجا بروید

روز معمار

arc84 — Thu, 23 Apr 2009 13:43:18 GMT

...
حرفهايم مثل يك تكه چمن روشن بود.
من به آنان گفتم:
آفتابي لب درگاه شماست
كه اگر در بگشاييد به رفتار شما مي تابد.

و به آنان گفتم:
سنگ آرايش كوهستان نيست
همچناني كه فلز، زيوري نيست به اندام كلنگ.
در كف دست زمين گوهر ناپيدايي است
كه رسولان همه از تابش آن خيره شدند.
پي گوهر باشيد.
لحظه هارا به چراگاه رسالت ببريد. سهراب سپهری

روز معمار گرامی باد

معماری و فناوری روز Architecture & New Technology

arc84 — Sat, 18 Apr 2009 00:45:18 GMT

انسان از دير باز با تكيه بر نيروي انديشه، چگونگي و روش زندگي خود را تعيين كرده و براي ارتقاء آن دست به خلاقيتهاي گوناگون زده است.اين خلاقيتها در كوچكترين جزء زندگي تا حياتي ترين آنها از جمله مسكن وجود داشت.

در طول زمانهاي مختلف از فناوريهاي روز در ساختمانسازي استفاده شده است. با پديده انقلاب صنعتي و اختراعات و فناوريهاي پس از آن، معماري وجهه ديگري پيدا كرد. شيشه و فلز بسرعت ساختمان سازي را گسترش داده و در نحوه تعريف فضا ، تركيب بندي و مورفولوژي معماري تاثيري ديگرگونه داشتند. در دوره هاي اول رشد فناوريها در جهت تخريب زيست بوم انسان بود كه در مقابل آن فناوريهايي قرار دارند كه به طبيعت صدمه نمي زنند (فناوريهاي سبز ) و مي توان آنرا در معماري بكار گرفت.

برق از ديگر دستاوردهايي بود كه زندگي امروز ما را متحول و در عين حال بخود وابسته ساخت ؛ چنانكه امروزه بوسيله علم مكانيك و كامپيوتر فناوري هاي رباتيك و هوش مصنوعي را به ارمغان آورد كه آنرا تحت عناوين ساختمانهاي هوشمند ( كه عناصري مانند سايه بانها، نورگير ها، سيستم تهويه هوشمندو ... دارند) ، شهر هوشمند و فضاي سايبرنتيك و ... مي بينيم. علم نانوتكنولوژي از جمله علوم جديدي است كه در خصوصيات تركيبي برخي مصالح از جمله شيشه هاي مقاوم در برابر اشعه هاي زيان بار خورشيد، شيشه هاي مقاوم در برابر خراش ،شيشه هاي خودشوي و بتن هاي مقاوم در برابر ضربه هاي ناگهاني از آن استفاده شده است.

فناوريهاي جديد محدوديت هايي مثل استانداردها و تركيبات غير قابل بازگشت و ناپايدار همانند بتن، آجر و اتصالات را از سر راه طراحان بر مي دارد. حتي علاوه بر اينكه محدوديتها را برطرف مي كند، مي تواند باعث ظهور و خلق هندسه جديد با مصالح جديد باشد. شايد بهتر باشد براي چگونگي استفاده از فناوري روز در معماري از مصالح و اتصالات آنها شروع كنيم چرا كه درصد زيادي از مصالح ساخت و سازهاي ما در كشور، مصالح سنگين و سنتي است كه اصلاح آن به سبك سازي و امنيت بيشتر ساختمان در برابر زلزله و شيوه هاي بهتر ساخت كمك مي كند و مي توان از آن در ابعاد فيزيكي ساختمان بهره برد.

اما هرگونه تغيير در جنبه فني معماري متقابلا جنبه هنري آنرا تحت تاثير قرار مي دهد و اساسا نحوه زندگي انسان را رقم خواهد زد.اعتبار معماري (يا دست كم وجه هنري آن ) نبايد بدست تكنولوژي رقم بخورد زيرا اعتبارات تكنيكي روز به روز كهنه تر شده و نوآوري هاي جديدي جاي آنانرا خواهد گرفت.لذا بايد هنر ، فرهنگ و اعتقادات را اصالت و اعتبار داده و فناوريها را در خدمت آنان گرفت.

معناي درون و بيرون -درباره پرديس سينمايي پارك ملت

arc84 — Thu, 05 Mar 2009 01:42:18 GMT

چيزي كه از نظر من جذابيت موضوع «معرفی و نقد یکی از آثار معماری معاصر ایران» را زياد مي كند ،جاري بودن آن در زمان حال است و اين بينش كه مي توان تقريبا تمام ابعاد آنرا مورد بررسي قرار داد. مي گويم تقريبا، چون برخي از وجوه آن منتسب به آينده است و معمار برخي از انديشه هاي خود را در طرح نهفته مي كند تا بعدا به ظهور برسند و يا كارايي ساختمان عمر بيشتري داشته باشد. اين يك نوع آينده نگري و يا ميل به تداوم و جاودانگي در هر اثر هنري است.

اما نكته اينجاست كه شروع تاريخ معماري معاصر كشورمان را از چه زماني بدانيم. اين نكته گستره اين بررسي و شيوۀ برخورد با آن را برايمان تعيين مي كند. بناي ساختمان شمس العماره ، اولين بناهاي ماركف در ايران و پهلوي اول ، شروع پهلوي دوم ،سال ۱۳۳۲ و دوران جديد اقتصاد و ساختمان در ايران(1) و يا انقلاب اسلامي در ايران ، هر كدام ميتوانند مبدا معماري معاصر ـ با تاكيد بر كلمه معاصر ـ در ايران باشند.

به هر روي واكاوي اين پديده در اين نوشته نمي گنجد. اما با توجه به تغيير و تحولات اساسي در صنعت ساخت از طرفي و نوع نگرش و بينش و ظهور فلسفه هاي جديد در چند سال اخير از طرف ديگر ،نوع ساخت وجلوه هاي بيروني معماري بكلي دگرگون شده است و دامنه زماني معاصريت به تبع آن كاهش يافته است گو اينكه حتي قويا آثار مثلا چهل سال پيش امروزه ديگر به آن صورت ساخته نمي شدند.

براين اساس براي بررسي يك ساختمان معاصر از حال شروع مي كنم:

پروژۀ « پرديس سينمايي پارك ملت » از جديدترين پروژه هاي ساخته شده در ايران و كار «مهندسان مشاور حركت سيال» است كه طراحان آن رضا دانشمير و كاترين اسپريدونف هستند و رتبه اول جايزه معمار ۱۳۸۷ در ساختمانهاي عمومي را بدست آوردند.

دانشمير از جمله معماران خوش فكر و خلاقي است كه با موضوعات مختلف معماري ،آثار جديدي را از خود به نمايش مي گذارد و اصولا سعي دارد انديشه زمان حال را در آثارش منعكس سازد(2). ساختمان پرديس سينمايي پارك ملت از جمله ساختمانهايي در ايران است كه كيفيت بالايي در طراحي و ساخت دارد.بگفته استادي «پرزانته ادامه روند طراحي است» و ميتوان گفت اجراي خوب ادامه روند يك طرح خوبست.

اين ساختمان در ضلع جنوبي پارك قرار دارد. در اولين برخورد با ساختمان يك حجم بزرگ عميق را مي بينيم كه آسمان را در خود منعكس مي كند. ايجاد شفافيت و عمق توسط شيشه يك فضاي سيال را با توجه به فرم طرح ايجاد كرده است. اين فرم متواضع و ظاهرا درگير با طبيعت اطراف ،چنگالهايش بريده شده است و پيوند نا گسستني اي كه بايد اين ساختمان داخل پارك، با آن داشته باشد و جزيي از بدنه آن باشد ،را ندارد.و اين از آن يك فرم مونومنتال و مجرد يا بعبارتي تك زيست ساخته است كه ديوارهاي يكنواخت و صاف جانبي اين نقش را بخوبي ايفا مي كنند و اين اتصال ممكن بين فضاي واسط و پارك را برش مي زنند. و چنين تداعي مي كند كه اگر ساختمان در جاي ديگري واقع ميشد ، خدشه اي به آن وارد نمي آمد.

اين بنا هرچند كه نقش يك ورودي شاخص به پارك را در محوريت خود بخوبي ايفا مي كند ولي در عملكرد دروني خود، در ورودي گنگ است. معمار ساده ترين راه را براي آن انتخاب كرده و آن ادامه مسير رفت و برگشتي شيبراهه (رمپ) است كه به ورودي ختم مي شود.شايد بشود گفت كه از نظر ساختاري درست است ولي نتيجه آن طرح را مخدوش و شتابزده كرده است.

با همه اينها آنرا بنايي مي دانم كه در وجه بين پارك و شهر خوب عمل كرده و اصطكاك آندو را نرم و لطيف كرده است و مي توان آنرا نقطه مياني تكنولوژي و طبيعت ـ بزرگراه و پارك ـ ناميد.

مورد ديگر قاب بندي شيشه هاست كه بصورت موازي انجام شده و احتمالا بخاطر اينكه اجراي آن مستلزم هزينه بيشتري ميشد اجراي آن ساده شده است ولي معمار با ايجاد خطوط الحاقي پر رنگ براي تاكيد بر فرم مورد نظر، روي بدنه شيشه اي آنرا اصلاح كرده است.

استفاده از شيبراهه (رمپ) در سرتاسر ساختمان و ايجاد سطوح پيوسته و طراحي وويدهاي متوالي ، تداوم ، يكپارچگي و زيبايي داخلي آنرا افزوده است.

قرارگيري نيمي از ساختمان در زير زمين ، فضا سازي بسيار مطلوب، هماهنگي كامل سازه و معماري ، قرار گيري رستوران در بالاي ساختمان براي ايجاد يك ديد بصري مطلوب به پارك و نيز اجراي خوب آن از مشخصه هاي بارز اين بنا بشمار مي رود.

يكي از نكات مهمي كه بشخصه براي من اهميت دارد، بحث هويت با تعابير مختلف آنست.هرچند که خود طراح، معماری را یک حرکت رادیکال می نامد و معتقد به ابداع فکر معمار است اما باید توجه داشت که معماری یک جریان مداوم و پیوسته است و در واقع اگر جهشی در آن اتفاق می افتد ،از هوا وارد آن نمی شود. دوم اینکه خود معمار در این اثر هیچ بدعتی انجام نداده تا در راستای نظر خود حرکت کند و اینگونه بناها را با کیفیات بهتر در جای جای جهان میتوان دید. شايد بتوان هویت را در وجه دروني يك اثر (۳) ،بنا به تقسيم بندي آقاي دانشمير قرار داد. اما در اينجا ما آنرا نداريم ،هرچند كه ميشود روي آن حرفهاي زيادي گفت از جمله اينكه ميتواند يك كوشك دوطرفه باشد با ايواني مدرن و... ولي بنظر نمي آيد كه طراح در روند طراحي مسئله هويت را دخيل كرده باشد و از طرفي اين بنا هيچ وجه شاخص ملي ندارد و اين تفاسير را در مورد خيلي از بناهاي غير ايراني هم ميشود گفت كه تناقضي آشكار است.

براي ضيافت دهم به ميزباني زروان

------------------------------------------------------------------------------------------------

۱- تحول معماري در ايران در سالهاي۱۳۲۰-۱۳۵۷،عبدالعزيز فرمانفرمائيان،مجله معمار شماره ۲۵،تير ۱۳۸۳،ص ۱۲۹

۲-«معماري طرح مسئله فضا وآن عبارتست از ساختاري يكپارچه وجامع كه هم دربر گيرنده وسازمان دهنده كليه مسائل پروژه و هم در عين حال شكل دهنده انديشه زمان حال است.»
تئوری در نقد پایانه یوکوهاما، رضادانشمیر،مجله معمار شماره 19،زمستان ۱۳۸۱، ص 23

۳- نشستي درباره طراحي خانه در ايران،فصلنامه آبادي شماره ۵۵ ،تابستان۱۳۸۶،ص ۱۲۵

یرن اُتزُن - Jørn Utzon

arc84 — Mon, 01 Dec 2008 13:31:18 GMT

معمار دانمارکی یرن اُتزُن شنبه گذشته در سن ۹۰ سالگی در کپنهاگ درگذشت.

او در سال ۱۹۱۸ در کپنهاگ بدنیا آمد. در نوجوانی او نیز علاقمند به حرفه ی خانوادگیش که ساخت کشتی بود داشت و طرحهایی از آن می کشید. بعدها با چند هنرمند آشنا شد که دید او را نسبت به هنر بازتر کردند. یکی از آنان پسر عمو پدرش بود که یک مجسمه ساز و استاد هنرهای زیبای رویال آکادمی بود که علاقه او را نسبت به مجسمه سازی دریافت. او در مجسمه سازی و سپس در نقاشی و در نهایت در معماری راهش را پیدا کرد.

وقتی در سال ۱۹۴۲ از آکادمی رویال فارغ التحصیل شد ، جنگ دوم جهانی شروع شده بود و او مانند خیلی از معماران به کشور سوئد که بیطرف بود رفت. ابتدا تا پایان جنگ در دفتر هاکن آلبرگ در استکهلم مشغول کار شد ، سپس به فنلاند رفت و با آلوار آلتو وبعد از آن گونر آسپلوند همکاری کرد.

وی علاقمند به مطالعه معماری اسکاندیناوی و معماری کشورهای مختلف از نزدیک بود و بهمین دلیل به کشورهای زیادی ازجمله مکزیک ،مراکش ،چین ،ژاپن ،هند و ... سفر کرد و مطالعاتی نیز درباره حیاط مرکزی داشته و کارهایی نیز در ایران و کویت دارد.

بی تردید مهمترین اثر او همان سالن اپرای سیدنی است که جسارت هوشمندانه در طراحی آن نام او را بر سر زبانها انداخت. توجه داشته باشید که بزرگترین طاق آن حدود ۶۰ متر ارتفاع دارد و رابطه ای بین فرم آن و طرح داخل آن وجود ندارد که با کارهای مدرنی که تا آنزمان صورت میگرفت متفاوت بود. البته این هیچ تناقضی با شعار معروف "فرم تابع عملکرد است" ندارد. هرچند که با وقفه زیاد اجرا شد و بسیاری از طرحهای داخلی اجرا شده بر اساس طرحهای او صورت نگرفته است.میل به تندیس گرایی در این اثر موج می زند.

او در سال۲۰۰۳ جایزه معتبر پریتزکررا دریافت کرد.

Pritzker Architecture Prize

برخی کارهای او:

Church at Bagsvaerd

Kingo Houses

ساختمان مجلس کویت و ...

+ یاد +

arc84 — Thu, 20 Nov 2008 23:34:18 GMT

كوچه پشت مسجد جامع يزد

معماری و سلیقه

arc84 — Thu, 13 Dec 2007 00:00:18 GMT

این بار آقای دکتر افشار نادری میهمان دانشگاه آزاد سما واحد قائمشهر بود. بنا به دعوت از ایشان، وی در مورد معماری و سلیقه صحبت کرد. همایش از ساعت 10 صبح شروع شد و سخنانشان تا ساعت 12 ظهر طول کشید. سپس سوالات دانشجویان مطرح شد .

انتخاب ، معماری فرزند زمان خویش نباشد (فراتر از آن فکر کند)، زیبایی گرایی، خلق زیبایی و ارزشگذاری و ... از نکات مهم حرفهایشان بود.

فایلهای صوتی را در اینجا(معماری و سلیقه۱) و اینجا(معماری و سلیقه ۲) می توانید بشنوید.